Impromptu
Ποιητικό και Εθνομουσικολογικό ντοκιμαντέρ για τα Σλαβόφωνα Τραγούδια της Μακεδονίας
Σχετικά
Το Impromptu είναι ένα ποιητικό και εθνομουσικολογικό ντοκιμαντέρ για τα σλαβόφωνα τραγούδια στην ελληνική μεριά της Μακεδονίας.
Με αφορμή τα ντόπικα τραγούδια, το ντοκιμαντέρ αναφέρεται σε ζητήματα ταυτότητας, μνήμης, τη φθορά του χρόνου και τη σύγκρουση της συλλογικής μνήμης με τη θεσμική ιστοριογραφία.
Ιστορικό Πλαίσιο
Από τη γέννηση του εθνικισμού στα Βαλκάνια, μια σειρά βίαιων ιστορικών γεγονότων έλαβαν χώρα στην περιοχή, αναδιαμορφώνοντας το δημογραφικό και πολιτισμικό μωσαϊκό.
Καθ’ όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα, το ελληνικό κράτος απαγόρευσε τη χρήση άλλων γλωσσών εντός της επικράτειάς του, εφαρμόζοντας μια ποικιλία μεθόδων. Ως αποτέλεσμα, απαγορεύτηκε και το τραγούδι σε γλώσσες που θεωρούνταν εθνικά «αντίπαλες». Ιδιαίτερη θέση σε αυτή την καταστολή είχε η σλαβική γλώσσα στην περιοχή της Μακεδονίας.
Η απαγόρευση αυτή εξακολουθεί να ηχεί μέχρι σήμερα στην περιοχή. Μπορεί κανείς να τη διακρίνει στον τρόπο που οι άνθρωποι μιλούν και σκέφτονται, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονοι θεσμοί εξακολουθούν να την επιβάλλουν, άμεσα ή έμμεσα.
Διαδικασία
Τα γυρίσματα και η έρευνα πεδίου πραγματοποιήθηκαν από το 2021 έως το 2024 στα Κορέστεια, στις Πρέσπες, στην Έδεσσα, στα Μπίτολα, στο Πέλιστερ και στη Φλώρινα. Πραγματοποιήθηκαν πολλά ταξίδια, το καθένα με διαφορετική οπτική, καθώς η κατανόηση χτιζόταν σταδιακά.
Αναδρομικά, αυτή η διαδικασία ήταν μία μορφή αυτοσχεδιασμού και αυτό αντικατοπτρίζεται στο τελικό έργο. Ξεκίνησα χωρίς να γνωρίζω τι μορφή θα έπαιρνε το ντοκιμαντέρ στο τέλος, επιτρέποντας να το διαμορφώσουν οι άνθρωποι που συνάντησα και οι ιστορίες τους.
Προσωπική Σημείωση
Το ντοκιμαντέρ αυτό αποτελεί επίσης προϊόν μιας προσωπικής διερεύνησης γύρω από το πώς η μουσική ζει μέσα σε συνθήκες έντασης, πώς ενσωματώνει τη συλλογική μνήμη και πώς μπορεί να λειτουργήσει ως εναλλακτική φωνή απέναντι στις κυρίαρχες αφηγήσεις και τους μηχανισμούς συγκρότησης ταυτότητας. Ειδικότερα στο πλαίσιο του «διευρυμένου σπιτιού» μου, της Μεσογείου και των Βαλκανίων.
Credits
Όλη η εργασία για το ντοκιμαντέρ, η έρευνα πεδίου, τα γυρίσματα και το μοντάζ έγιναν σε συνεργασία με την Κωνσταντίνα Κουμούλη.
Στο έργο υπάρχει πρωτότυπη μουσική που έγραψα και ερμηνεύω ο ίδιος.
Το ντοκιμαντέρ αυτό παράχθηκε υπό την επίβλεψη της Μαρίας Χάλκου και αποτέλεσε τη διπλωματική μου εργασία.
Ευχαριστίες
Ευχαριστώ τη Χρυσούλα για την απλοχεριά με την οποία μας αντιμετώπισε, τις μουσικές που μας χάρισε, την παρέα της και τις βόλτες στη Φλώρινα, στα Κορέστεια, στις Πρέσπες και την Οχρίδα. Που μοιράστηκε μαζί μας τις γνώσεις και την προσωπική της έρευνα, και τη δραστήρια και δυναμική διάθεση που μετέφερε και σε εμάς.
Τον Ντίνε και τη Φωτεινή για την ωραία παρέα, τα ωραία φαγητά που μας μαγείρεψαν, τις κουβέντες και την ξενάγηση στην Έδεσσα. Για όλες τις ιστορίες και τις εμπειρίες τους που μοιράστηκαν μαζί μας. Για τις συμβουλές, την καθοδήγηση και τα όσα μας έδειξαν και μας έμαθαν. Για το χρόνο τους και την εμπιστοσύνη που μας προσέφεραν χωρίς αναστολές.
Τον Χρήστο που οι συζητήσεις μαζί του αποτέλεσαν το έναυσμα για την ενασχόληση με αυτό το θέμα. Που μας γνώρισε τη Φλώρινα και τη Μελίτη, την παρέα και τις βόλτες που κάναμε στη φύση της Φλώρινας και τα χωριά της, στις Πρέσπες, στα Κορέστεια, στα Μπίτολα και το Πέλιστερ.
Τη Μπάντα «Μακεδονικό Μεράκι» που παρά το ασφυκτικό καλοκαιρινό τους πρόγραμμα, αφιέρωσαν χρόνο να συζητήσουμε και μοιράστηκαν μαζί μας την ωραία τους διάθεση και τις προσωπικές τους ιστορίες.
Τον Νίκο για τη βοήθεια, το αμάξι του, και την παρέα του.
Ευχαριστώ όλους τους ανθρώπους που συνάντησα στη διαδρομή αυτή, που μοιράστηκαν τον χρόνο τους μαζί μου και χάρισαν απλόχερα την ιστορία τους και τη βοήθειά τους.